تسهیلات مضاربه تسهیلات مضاربه

تعریف : مضاربه‌ عقدی است که بر اساس قرارداد بین بانک و شخص دیگر ( حقیقی یا حقوقی ) برای اقدام و تحقق یک امر تجاری منعقد می گردد در این قرارداد بانک به عنوان صاحب سرمایه نقدی عهده دار تامین سرمایه لازم و طرف دیگر (عامل ) عهده دار اجرای تجارت می باشد و سود به نسبت توافق شده میان آن دو تقسیم می شود .
بنابراین عقد مضاربه در بانک صرفاً تجارت در امر خرید و فروش کالاهای بازرگانی است. ذکر این نکته ضروری است که در مضاربه ، بانک همواره تأمین کننده سرمایه می باشد و از طرفی متقاضی بعنوان عامل با داشتن شرط تخصص و امکانات در امر تجارت، مسئولیت انجام کار را به عهده دارد و هیچ عاملی حتی تأمین برخی از هزینه های مضاربه توسط عامل نمی تواند دلیلی برای تغییر نقش بانک و عامل گردد.

مدت قرارداد : مدت‌ قراردادهای‌ مضاربه‌ متناسب‌ با طول‌ مدت‌ خرید و فروش‌ کالاهای‌ مورد معامله‌ تعیین‌ می‌شود و به هر حال‌ حداکثر مدت‌ قرارداد یکسال‌ است‌. 
 
شرایط کالا : 
  • سهل البیع باشد.
  • فاسد شدنی ، لوکس و تجملی نباشد.
  • کالای خریداری شده عینا به فروش رسد.
  • کالای مورد معامله مرتبط با نوع فعالیت عامل حقیقی ( جواز کسب )حقوقی ( موضوع فعالیت شرکتها ) باشد.

شرایط و تعهدات عامل :

عامل علاوه بر دارا بودن شرایط عمومی معامله که شامل اهلیت، قصد و رضا می باشد باید شرایط زیر را نیز جهت انجام عقد مضاربه دارا باشد :
· صداقت و اعتبار
· تخصص در امر تجارت
· مدارک و مجوزهای لازم 
· عدم تعهدات و بدهیهای قبلی 
· ظرفیت اعتباری ( تسهیلات‌ مضاربه‌ با توجه‌ به‌ توانایی‌ و استحقاق‌ مشتری،امکانات اجرایی وی درخرید و فر‌وش کالای موضوع مضاربه و همچنین بازپرداخت به موقع تعهدات ایجاد شده در سررسیدهای مقرر پرداخت‌ می شود. ) 
* - داشتن حساب جاری با کارکرد مطلوب بر اساس ضوابط و مقررات تعیین شده
· - بخش خصوصی می تواند از تسهیلات مضاربه در بازرگانی داخلی و صادرات استفاده نماید.
· - مدت قراردادهای مضاربه متناسب با طول مدت خرید و فروش کالاهای مورد معامله تعیین 
· می شود و حداکثر یکسال است. موارد بیش از مدت یاد شده از بانک مرکزی مجوز اخذ خواهد شد .
· حداکثر مدت استفاده از سرمایه مضاربه 3/2 مدت قرارداد می باشد .
· - عامل می تواند بنابر طبیعت معامله موضوع قرارداد مضاربه از سرمایه تعیین شده با موافقت بانک به صورت یکجا یا بتدریج استفاده نماید.
· کلیه‌ وجوه‌ حاصل‌ از فروش‌ کالا توسط‌ عامل‌ می باید‌ حداکثر تا پایان‌ مدت‌ قرارداد به‌ حساب‌ بانک‌ واریز و تسویه‌ حساب‌شود .
· عامل‌ می باید کلیه‌ دریافتهای‌ خود از بابت‌ فروش‌ کالای‌ مورد مضاربه‌ را بدون‌ هیچگونه تاخیری به‌ حساب‌ بانک‌ واریز نماید.
· عامل‌ نمی‌تواند نسبت‌ به‌ خرید و فروش‌ نسیه‌ اقدام‌ کند.
· کالا باید‌ با صدور سیاهه‌ و فاکتور رسمی‌ بفروش‌ برسد.
· چک تسهیلات در وجه شماره حساب فروشنده کالا صادرمی گردد. و عامل موظف است حداکثر ظرف مدت تعیین شده (15 روز از تاریخ )استفاده از سرمایه ، فاکتور اصلی معامله یا قبض انبار یا بارنامه حمل یا هر نوع سند دیگری را که حاکی از تحویل کالا باشد ، به بانک ارائه نماید .
· قبل از انقضای قرارداد عامل باید ( اصل و سود) سهم بانک را به حساب بانک واریز کند.
· اقدامات ماهی یکبارتوسط عامل به بانک گزارش شود. 

شرایط پرداخت تسهیلات :

دارا بودن حساب جاری 
*لازم به ذکر است پرداخت تسهیلات به مشتریانی که دارای سوابق مراودات بانکی باشند مشروط به داشتن اعتبار امکان پذیر می باشد.
میزان تسهیلات : 100% پیش فاکتور 
(پیش فاکتور به نام عامل ( تسهیلات گیرنده ) و اصل فاکتور به نام بانک صادر می شود)
 
هزینه های قابل قبول :

1- قیمت کالا 
2- هزینه های بیمه 
* هزینه های بیمه از زمان فروش (خرید توسط عامل ) خواهد بود که شامل بیمه از مبداء تا مقصد بوده وکالاباید به نفع بانک بیمه تمام خطر گردد. بیمه کالادر زمان نگهداری در انبار و همچنین بیمه حمل از محل انبار یا گمرک تا تحویل کالا به خریدار الزامی می باشد. 
3- هزینه های حمل و نقل 
* هزینه حمل و نقل ، تمامی هزینه های انتقال از محل خرید کالا تا محل فروش شامل کرایه حمل داخلی از گمرک تا انبار و حمل بین شهری از محل تحویل توسط فروشنده تا انبار عامل و یا از محل تحویل کالا تا انبار عامل بر اساس بارنامه ذیربط می باشد. هزینه های تخلیه و بارگیری بعنوان هزینه قابل قبول محسوب نمی گردد.
4- هزینه های انبارداری 
* هزینه های انبارداری بیشتر در رابطه با بازرگانی خارجی مطرح است. هزینه های انبارداری برای بنادر و گمرکات حداکثر بمدت دو ماه و برای گمرکات هوایی حداکثر بمدت یک ماه قابل قبول است. در صورت نگهداری کالای موضوع مضاربه در انبار متعلق به خود عامل پرداخت هزینه انبارداری امکانپذیر نیست.
5- هزینه های بانکی
6- حق ثبت سفارش
 
* حق ثبت سفارش ، کارمزد گشایش اعتبار اسنادی است که به بانک مرکزی پرداخت می شود.
7- هزینه های گمرکی و سود بازرگانی 
* هزینه های گمرکی و سود بازرگانی،کلیه عوارضی است که در رابطه با واردات و صادرات کالا از طریق گمرکات ، تحت عناوین مختلف دریافت می گردد که مشمول جرایم گمرکی و یا هزینه های متفرقه ترخیص نمی باشد. 
8- هزینه های بسته بندی 
* هزینه های بسته بندی مربوط به آن دسته از کالاهایی است که بصورت فله قابل عرضه به بازار نبوده و باید بصورت واحدهای کوچکتری بسته بندی و سپس عرضه شوند .
9 - ودیعه بانک مرکزی 
* ودیعه بانک مرکزی در رابطه با گشایش اعتبار اسنادی است که می بایست تا ترخیص کالا بطور امانی به بانک مرکزی پرداخت شود. 

وثائق مورد قبول در تسهیلات مضاربه عبارتند از:

* حداقل معادل 120 درصد مضاربه و سهم سود بانک وثیقه دریافت می شود. 
اوراق بهادار از قبیل : سپرده های بلند مدت ، اوراق مشارکت فروخته شده توسط بانک مسکن 
ضمانتنامه بانکی داخلی یا خارجی قبوض انبارهای عمومی سفته معتبر اموال غیر منقول سایر موارد : 
اعطای تسهیلات مضاربه مجدد به آن دسته از مشتریانی که 2 فقره تسهیلات مضاربه آنها به دلیل عدول از شرایط قرارداد و عدم انجام تعهدات عامل توسط بانک فسخ گردد امکان پذیر نمی باشد. بخش‌ خصوصی‌ می‌تواند از تسهیلات‌ مضاربه‌ در بازرگانی‌ داخلی‌ و صادرات‌ استفاده‌ نماید و بانکها در امور واردات‌ مجاز به انعقاد قرارداد‌ مضاربه‌ با بخش‌ خصوصی‌ نمی‌باشند. شرکتهای‌ دولتی‌ و وابسته‌ به‌ دولت‌ می ‌توانند از تسهیلات‌ مضاربه‌ در کلیه‌ رشته‌های‌ بازرگانی‌ داخلی‌ و بازرگانی‌ خارجی‌ استفاده‌ نمایند. انجام معاملات مضاربه با مشتریان فقط درصورتی مجاز می باشد که به موجب بررسیهای به عمل آمده از برگشت سرمایه و سود مورد انتظار بانک ، اطمینان حاصل شده باشد. بانک‌ مسکن‌ بر مصرف‌ سرمایه‌ نقدی‌ (منابع‌) و برگشت‌ آن‌ و همچنین‌ بر عملیات‌ اجرایی‌ مضاربه‌ نظارت‌ خواهد داشت‌.
 
تاریخ ویرایش1397/10/29- 13:22